7061 Sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanununda Yapılan Düzenlemeler

7061 Sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanununda Yapılan Düzenlemeler  
 
5 Aralık 2017 tarihli ve 30261 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanan 7061 Sayılı “Bazı Vergi Kanunları ile Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile vergi kanunlarında da önemli düzenlemeler yapılmıştır.
 
7061 Sayılı Kanun ile vergi mevzuatında yapılan önemli düzenlemelerden Kurumlar Vergisi Kanununa ilişkin hükümlere  aşağıda başlıklar halinde yer verilmiştir.
 
KURUMLAR VERGİSİ KANUNU
 
Kurumlar Vergisi Oranı

7061 Sayılı Kanun’un 91. maddesi ile KVK’na ilave edilen Geçici 10. madde ile  kurumların 2018, 2019 ve 2020 yılı vergilendirme dönemlerine ait kurum kazançlarının % 22 oranında vergilendirileceği belirtiliştir. Özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar için söz konusu oran değişikliği 2018, 2019 ve 2020 yılları içinde başlayan hesap dönemlerinde uygulanacaktır. Düzenleme kurumların 2018, 2019 ve 2020 yılı kazançlarına uygulanacak şekilde 5 Aralık 2017 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

“GEÇİCİ MADDE 10- (1) Bu Kanunun 32 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan %20 oranı, kurumların 2018, 2019 ve 2020 yılı vergilendirme dönemlerine (özel hesap dönemi tayin edilen kurumlar için ilgili yıl içinde başlayan hesap dönemlerine) ait kurum kazançları için %22 olarak uygulanır.

(2) Bakanlar Kurulu, birinci fıkrada yazılı %22 oranını %20 oranına kadar indirmeye yetkilidir.”
 
Kooperatiflerin Kurumlar Vergisi Muafiyeti
 
7061 Sayılı Kanun’un 88. maddesi ile KVK’nun ‘’Muafiyetler’’ başlıklı 4. maddesinde yapılan düzelmelerle kooperatiflere ilişkin muafiyet şartlarında değişiklikler yapılmıştır.  Maddenin birinci fıkrasının (k) bendinde yer alan “Yapı kooperatiflerinin kendilerine ait arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için bir iş yeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmaz.” Şeklindeki  parantez içi hüküm yürürlükten kaldırılmıştır.

Ayrıca aynı bendin sonuna eklenen yeni bir parantez içi düzenlemeyle ortak dışı işlemlerden ne anlaşılması gerektiği açıklanmıştır. Söz konusu ilave şu şekildedir.

“(Kooperatiflerin ortakları dışındaki kişilerle yaptıkları işlemler ile kooperatif ana sözleşmesinde yer almayan konularda ortakları ile yaptıkları işlemler “ortak dışı” işlemlerdir. Kooperatiflerin faaliyetin icrasına tahsis ettikleri ve ekonomik ömrünü tamamlamış olan demirbaş, makine, teçhizat, taşıt ve benzeri amortismana tabi iktisadi kıymetleri elden çıkarmaları ile yapı kooperatiflerinin kendilerine ait arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için bir işyeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmaz. Kooperatiflerin ortak dışı işlemleri nedeniyle kooperatif tüzel kişiliğine bağlı ayrı bir iktisadi işletme oluşmuş kabul edilir. Kooperatiflerin, iktisadi işletmelerinden ve tam mükellefiyete tabi başka bir kurumun sermayesine katılımlarından kazanç elde etmelerinin ve bu kazançların daha sonra ortaklara dağıtılmasının muafiyete etkisi yoktur. Ortak dışı işlemlerden elde edilen kazançların vergilendirilmesine ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir.)”
 
Taşınmaz Satış Kazancı İstisna Oranı
 
7061 Sayılı Kanun’un 89. maddesiyle, KVK’nun “İstisnalar” başlıklı 5. maddesinde yapılan değişiklikler sonucu ;
  • Taşınmazların satışından sağlanan kazanca uygulanan % 75’lik istisna oranı % 50’ye düşürülmekte
  • Bankalara tanınan, taşınmaz ve iştirak hisselerinin devrinden doğan kazançlara istisna uygulaması imkanı finansal kiralama şirketleri ve finansman şirketlerine de tanınmakta
  • Risturn istisnası hükümleri kaldırılmaktadır.
A) Söz konusu 5. maddenin 1 numaralı fıkrasının (e) bendinde; kurumların, en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazlar ve iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançların % 75'lik kısmının kurumlar vergisinden istisna olduğuna dair düzenleme yer almaktadır. Yapılan düzenleme ile , sadece taşınmazların (gayrimenkuller) satışından sağlanan kazanca uygulanan % 75’lik istisna oranı % 50’ye düşürülmektedir. Yürürlük tarihi 5.12.2017

B) 5. maddesinin 1 numaralı fıkrasının (f) bendinde; bankalara borçları nedeniyle kanuni takibe alınmış kurumlar ile bunların kefilleri ve ipotek verenlerin sahip oldukları taşınmazlar, iştirak hisseleri, kurucu senetleri ve intifa senetleri ile rüçhan haklarının, bu borçlara karşılık bankalara devrinden sağlanan hasılatın bu borçların tasfiyesinde kullanılan kısmına isabet eden kazançların tamamı ile bankaların bu şekilde elde ettikleri söz konusu kıymetlerin satışından doğan kazançların % 75'lik kısmının kurumlar vergisinden istisna olduğuna dair düzenlemenin kapsamı genişletilmiştir. Sadece bankalara olan borçlar için uygulanan bu hükmün ,  finansal kiralama ve finansman şirketlerine olan borçları da kapsayacak şekilde değiştirilmiştir.

1.1.2018 tarihinden itibaren yürüklüğe girecek bu düzenlemede de ; söz konusu kurumlar  tarafından gerçekleştirilen taşınmaz satışlarında  uygulanan yüzde 75’lik istisna oranı da yüzde 50’ye düşürülmektedir.
Ayrıca yapılan ilave düzenleme ile 6361 sayılı Kanun kapsamında yapılan finansal kiralama işlemlerinde kiracının temerrüdü sebebiyle kanuni takipteki finansal kiralama alacakları karşılığında tarafların karşılıklı mutabakatıyla kiralayanın her türlü tasarruf hakkını devir aldığı finansal kiralama konusu taşınmazların da bu istisnadan (% 50 oranında) yararlanacağına ilişkin hükmedilmiştir.

C) 5. maddesinin 1 numaralı fıkrasının (i) bendinde yer alan risturn istisnasında üretim ve kredi kooperatiflerine ilişkin düzenleme ;  7061 sayılı Kanunun 88. Maddesinde yapılan düzenleme sonucu  yersiz kalmaktadır. Yukarıdaki bölümde belirtildiği üzere kooperatiflerin muafiyetine ilişkin yeni düzenleme kapsamında kooperatiflerin ortak içi işlemleri nedeniyle kurumlar vergisi hesaplaması ve ödemesi gerekmeyecektir. Bu nedenle Kanun’un 89. maddesiyle üretim ve kredi kooperatiflerine ilişkin risturn istisnası hükümleri mevcut düzenlemeden çıkarılmıştır.

Söz konusu madde değişiklikleri aşağıdaki gibidir.

a) (e) bendinin birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Kurumların, en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançların %75’lik kısmı ile aynı süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından doğan kazançların %50’lik kısmı.”

b) (f) bendinde yer alan “Bankalara borçları” ibaresi “Bankalara, finansal kiralama ya da finansman şirketlerine borçları” şeklinde, “bankalara veya” ibaresi “bankalara, finansal kiralama ya da finansman şirketlerine veya” şeklinde değiştirilmiş ve aynı bende “bankaların” ibaresinden sonra gelmek üzere “, finansal kiralama ya da finansman şirketlerinin” ibaresi eklenmiş ve “söz konusu kıymetlerin satışından doğan kazançların %75’lik kısmı” ibaresi “söz konusu kıymetlerden taşınmazların (6361 sayılı Kanun kapsamında yapılan finansal kiralama işlemlerinde kiracının temerrüdü sebebiyle kanuni takipteki finansal kiralama alacakları karşılığında tarafların karşılıklı mutabakatıyla kiralayanın her türlü tasarruf hakkını devraldığı finansal kiralama konusu taşınmazlar dâhil) satışından doğan kazançların %50’lik, diğerlerinin satışından doğan kazançların %75’lik kısmı” şeklinde değiştirilmiştir.

c) (i) bendinin birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Kooperatif ortaklarının yönetim gideri karşılığı olarak ödedikleri paralardan harcanmayarak iade edilen kısımlar ile tüketim kooperatiflerinin, ortaklarının kişisel ve ailevi gıda ve giyecek ihtiyaçlarını karşılamak için satın aldıkları malların değerine göre hesapladıkları risturnlar.”
 
Özel Karşılıkların Gider Kaydı

7061 sayılı Kanun’un 106. maddesiyle; 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 16. maddesine eklenen ikinci fıkrayla, finansal kiralama ve finansman şirketleri tarafından ayrılan özel karşılıkların tamamının ayrıldıkları yılda kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak dikkate alınması sağlanmaktadır. Yürürlük tarihi 1 Ocak 2019 olarak belirlenmiştir.

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 16 ncı maddesine eklenen fıkra aşağıdaki gibidir.

“(2) Finansal kiralama ve finansman şirketleri tarafından bu madde uyarınca ayrılan özel karşılıkların tamamı, ayrıldıkları yılda kurumlar vergisi matrahının tespitinde gider olarak kabul edilir.”
 
İmalat Sanayi Yatırım Teşvik Oranları
 
7061 Sayılı Kanun’un 90. maddesi ile KVK’nun Geçici 9. maddesinin birinci fıkrasında yer alan  "2017 takvim yılında" ibaresi ''2017 ve 2018 takvim yıllarında" şeklinde değiştirilerek, imalat sanayii yatırımları için Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 32/A maddesi kapsamındaki yatırım teşviklerinden daha yüksek oranlarda faydalanılmasına imkân veren düzenlemenin 2018 yılında da devam etmesi sağlanmıştır. Düzenleme 5.12.2017 tarihi itibari ile yürürlüğe girmiştir.
 
 
Saygılarımızla